به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان بوشهر، نشست کارگروه کارشناسی شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی استان با محوریت «بررسی چالش‌ها، ظرفیت‌ها و راهکارهای اجرایی توسعه اقتصاد دریامحور استان بوشهر» برگزار شد.
در این نشست، ندیر پورجم، قائم‌مقام دبیر شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی استان بوشهر با ارائه تبیینی راهبردی از مفهوم اقتصاد دریامحور، آن را مجموعه‌ای از فعالیت‌های اقتصادی مبتنی بر دریا، سواحل، بنادر و فضاهای دریایی دانست که با رویکرد توسعه پایدار می‌تواند به خلق ارزش افزوده، اشتغال‌زایی، رشد اقتصادی و افزایش تاب‌آوری ملی منجر شود.
وی تأکید کرد: در رویکرد نوین توسعه، دریا دیگر صرفاً یک مسیر عبوری یا منبع خام نیست، بلکه به‌عنوان پیشران راهبردی توسعه از طریق تکمیل زنجیره‌های ارزش، توسعه صنایع پشتیبان، تقویت زیرساخت‌های لجستیکی و پیوند با تجارت بین‌المللی تلقی می‌شود.
پورجم افزود: تحقق اقتصاد دریامحور مستلزم بهره‌برداری هوشمندانه، یکپارچه و پایدار از ظرفیت‌های دریایی، همراه با هماهنگی نهادی، ثبات مقررات و ایجاد مزیت‌های رقابتی پایدار است. این امر بر مؤلفه‌هایی چون حکمرانی منسجم دریایی، توسعه بنادر و لجستیک، تکمیل زنجیره ارزش، تقویت صنایع پشتیبان، تأمین مالی مناسب، توسعه سرمایه انسانی و صیانت محیط‌زیستی استوار است.
قائم‌مقام دبیر شورای گفت‌وگو با اشاره به جایگاه ویژه استان بوشهر در اقتصاد دریامحور کشور، تصریح کرد: برخورداری از خط ساحلی گسترده در خلیج فارس، تمرکز بالای بنادر تجاری و تخصصی، استقرار صنایع انرژی‌محور، دسترسی به بازارهای منطقه‌ای و موقعیت ژئواکونومیک ممتاز، این استان را به یکی از نقاط کلیدی توسعه اقتصاد دریامحور تبدیل کرده است.
وی خاطرنشان کرد: اقتصاد دریامحور در بوشهر ماهیتی سرمایه‌بر، صادرات‌محور، قراردادمحور و ریسک‌پذیر دارد و اتکای صرف به ظرفیت‌های طبیعی بدون اصلاح ساختار حکمرانی، هماهنگی نهادی و تکمیل زنجیره‌های ارزش، نمی‌تواند مزیت رقابتی پایدار ایجاد کند.
در این نشست، مزیت‌های استان در دو سطح «مزیت‌های نسبی» و «مزیت‌های رقابتی» تشریح شد:
الف) مزیت‌های نسبی (ذاتی و ساختاری)
موقعیت جغرافیایی استراتژیک در قلب کریدور انرژی و تجارت خلیج‌فارس
میزبانی از حدود ۷۰ درصد ظرفیت گاز کشور و صنایع پتروشیمی و پالایشگاهی
وجود بنادر متنوع و فعال در بوشهر، گناوه، دیلم، دیر، کنگان و عسلویه
سابقه تاریخی تجارت دریایی و سرمایه اجتماعی مبتنی بر دانش بومی دریانوردی
ب) مزیت‌های رقابتی (فعال و بالقوه)
قابلیت تبدیل بنادر استان به هاب صادرات انرژی و محصولات پتروشیمی
امکان توسعه صنایع پایین‌دستی دریایی، تعمیر و نگهداری شناورها و پشتیبانی از سکوهای فراساحلی
مزیت هزینه‌ای حمل‌ونقل دریایی نسبت به مسیرهای زمینی
هم‌افزایی زیرساختی میان بخش‌های انرژی، صنایع دریایی و خدمات پشتیبانی
پورجم همچنین ظرفیت‌های کلان بخشی استان را در حوزه‌های شیلات و آبزی‌پروری، کشتی‌سازی و خدمات دریایی، گردشگری دریایی و سلامت، کشاورزی پایدار ساحلی و انرژی‌های تجدیدپذیر تشریح و تأکید کرد که هر یک از این بخش‌ها می‌تواند نقش پیشران در توسعه اقتصادی استان ایفا کند.
در ادامه نشست، چالش‌های اصلی توسعه اقتصاد دریامحور استان در چهار محور دسته‌بندی شد:
چالش‌های نهادی و حکمرانی:
چندپارگی تصمیم‌گیری و تعدد متولیان
فقدان مرجع واحد حکمرانی دریامحور در استان
ضعف سازوکارهای مشارکت بخش خصوصی
چالش‌های زیرساختی و لجستیکی:
کمبود پایدار آب و انرژی
ضعف زیرساخت‌های پس‌کرانه‌ای بنادر
فرسودگی ناوگان دریایی
کمبود زیرساخت‌های گردشگری دریایی
چالش‌های مالی و تأمین سرمایه:
عدم انطباق نظام بانکی با ماهیت پروژه‌های دریایی
کمبود ابزارهای مدیریت ریسک و بیمه تخصصی
ضعف بهره‌گیری از بازار سرمایه
چالش‌های قانونی و زیست‌محیطی:
تعارض مقررات محیط‌زیستی با توسعه صنعتی
ناکارآمدی رویه‌های گمرکی و ارزی
فرآیندهای طولانی صدور مجوزها
ضعف مدیریت پسماند و آلودگی‌های دریایی
بسته پیشنهادی برای توسعه اقتصاد دریامحور بوشهر
در بخش پایانی نشست، مجموعه‌ای از پیشنهادهای عملیاتی ارائه شد که مهم‌ترین آن‌ها عبارت است از:
تشکیل ستاد توسعه اقتصاد دریامحور استان بوشهر زیر نظر استاندار
تدوین برنامه جامع تأمین پایدار آب و انرژی با اولویت فناوری‌های خورشیدی
توسعه زیرساخت‌های بندری، پس‌کرانه‌ای و لجستیکی
تکمیل زنجیره ارزش شیلات، کشاورزی و صنایع ساحلی
نوسازی ناوگان دریایی و تقویت کشتی‌سازی
اجرای برنامه جامع حفاظت محیط‌زیست دریایی
توسعه زیرساخت‌های گردشگری دریایی و سلامت
ایجاد صندوق استانی پروژه‌های دریامحور و مشوق‌های مالیاتی هدفمند
راه‌اندازی پنجره واحد بندری و مسیر سبز صادرات دریایی
تقویت جذب و ماندگاری نیروی انسانی متخصص در مناطق ساحلی
پورجم در جمع‌بندی خود تأکید کرد: بدون اصلاحات نهادی، توسعه زیرساخت‌ها و جذب سرمایه‌گذاری هدفمند، تبدیل ظرفیت‌های بالقوه استان بوشهر به مزیت رقابتی پایدار در اقتصاد دریامحور با دشواری جدی مواجه خواهد بود.